Հայաստանի Պատմության թանգարանը հիմնադրվել է 1919-ի սեպտեմբերի 9-ին, սակայն այցելուների համար այն բացվել է 1921 թվականի օգոստոսի 20-ին: Այն գտնվում է Հանրապետության հրապարակում։
Սկզբում թանգարանն անվանվել է ազգագրական-մարդաբանական թանգարան-գրադարան, բայց մի քանի տարի անց այն վերանվանվել է ՝ նախ Հայաստանի Կենտրոնական պետական թանգարան (1926), այնուհետև Պատմական թանգարան (1935), և վերջապես ՝ Հայաստանի պատմության թանգարան (2003 թվականից):
Թանգարանի առաջին հավաքածուները բերվել են Կովկասի հայ ազգագրական ասոցիացիայից, Նոր Նախիջևանի հնությունների թանգարանից, Անիի հնությունների թանգարանից և Վաղարշապատ քաղաքի հին ձեռագրերի պահեստից: Արդյունքում, առաջին հավաքածուն բաղկացած էր գրեթե 15289 նմուշից:
1935-ին ՀՀ կառավարությունը թանգարանը բաժանեց մի քանի մասի: Սովետական Հայաստանի Արվեստի թանգարանը վերանվանվեց Հայաստանի ազգային պատկերասրահ և ստացավ 1,660 նմուշ: Գրականության թանգարանը վերանվանվեց Չարենցի գրականության և արվեստի թանգարան և ստացավ 301 առարկա և 1298 ձեռագիր:
Ազգագրական պետական թանգարանը հիմնադրվել է 1978 թվականին և ստացել է 1,428 իր և 584 լուսանկար: Հայաստանի պատմության թանգարանում ներկայացված են շուրջ 400 000 առարկայից բաղկացած ազգային հավաքածու` նախապատմական ժամանակներից մինչև միջնադար և մինչ այժմ:
Թանգարանում հրատարակվում են հայկական ճարտարապետության, հնագիտության, ազգագրության, պատմության վերաբերյալ աշխատանքներ, իրականացվում են ուսումնական և գիտական ծրագրեր Հայաստանի պատմության և մշակույթի վերաբերյալ:
Հավաքածուներ
- Բրոնզե հսկայական հավաքածու, որը թվագրվում է մ.թ.ա. 3-2 հազարամյակներով։
- Մ.թ.ա. 782-ի սեպագիր արձանագրությունը ՝ Արգիշտի Առաջինի թագավորի կողմից Էրեբունի քաղաքի հիմնադրման մասին:
- Արտաշեսյան տոհմի, Կիլիկյան հայկական պետության, Կյուրիկիդների թագավորության մետաղադրամների հավաքածու:
- Ուրարտուի պատմամշակութային ժառանգությունը՝ սեպագիր արձանագրություններ, բրոնզե պատկերասրահներ, կերամիկա, զենք և այլն:
Ուսումնական բաժիններ
Այստեղ կարող եք գտնել՝
- Հնագիտության ամբիոն, որը թանգարանում հիմնականներից մեկն է: Հավաքածուն ներառում է գտածոներ հայկական լեռնաշխարհից ՝ սկսած հին քարե դարից մինչև մ.թ. 15-րդ դար
- Դրամագիտության բաժինը, որտեղ կարելի է գտնել ոսկե, արծաթե և պղնձե մետաղադրամներ:
- Նոր և ժամանակակից պատմության բաժին: Այս բաժնի հավաքածուն ներառում է 17-21-րդ դարերի փաստաթղթեր, լուսանկարներ, դրոշներ և նամականիշներ։
- Ազգագրության բաժին: Այստեղ կարող եք տեսնել ազգագրական հավաքածուն, որը ներկայացնում է 17-20-րդ դարերի մշակույթը, տեղի ապրելակերպը, Հայաստանի պատմա-ազգագրական արվեստը:
Թանգարանների վերականգնման և պահպանման բաժին
Այս բաժնի կարևոր մասն է հատկապես գորգերի և կարպետների, ավանդական տարազների, եկեղեցական պարագաների վերականգնումը և այլն:
Էքսկուրսիաների բաժին
Այստեղ դուք կստանաք տեղեկատվություն հայ ժողովրդի պատմության, արվեստի և մշակույթի մասին:
Աշխատանքային ժամեր
Թանգարանը բաց է.
Երեքշաբթի-շաբաթ 11: 00-18: 00 (վերջին մուտքը ՝ 17: 15-ին)
Կիրակի 11: 00-17: 00 (վերջին մուտքը ՝ 16: 15-ին)
Թանգարանը փակ է.
Երկուշաբթի
ազգային տոներին և հիշատակի օրերին
Տոմսերի արժեքը `2000 դրամ:
