Հատիս լեռը Անդրկովկասյան հրաբխային գոտու մարած հրաբխային կոն է, որը գտնվում է Հայաստանի Կոտայքի մարզում և ունի 2528 մետր բարձրություն։
Երևանից ընդամենը 25 կիլոմետր հյուսիս-արևելք գտնվող այս լեռը Հայկական բարձրավանդակի ամենատպավորիչ բնապատկերներից է, որն առանձնանում է իր գրեթե կատարյալ կոնաձև տեսքով և ալպյան մարգագետիններով, որոնք գարնանը ծածկվում են վայրի ծաղիկների վառ գորգով։
Լեռը հին ժողովրդական ավանդությունների կենտրոնում է և հանրությանը հայտնի է որպես «Շամիրամի լեռ»։ Համաձայն լեգենդի՝ Ասորեստանի թագուհի Շամիրամն իր զորքը տեղակայել է Հատիսի լանջերին՝ հայոց արքա Արա Գեղեցիկի դեմ արշավի ժամանակ։ Այս բարձունքից նա հետևել է ստորոտում ընթացող ճակատամարտին՝ հույս ունենալով գերի վերցնել այն թագավորին, որով հիացած էր։
Գեոլոգիական տեսանկյունից Հատիսը մարած հրաբուխ է, որը հիմնականում կազմված է տրախիտից և օբսիդիանից։ Լեռան մակերեսը հարուստ է բարձրորակ հրաբխային ապակիով, որը նախապատմական շրջանի բնակիչների կողմից բարձր էր գնահատվում զենքեր և գործիքներ պատրաստելու համար։ Այսօր լեռը պարագլայդերների և լեռնագնացների սիրելի վայրն է, որտեղից բացվում է տեսարան դեպի Արարատ լեռը, Արագածը և Գեղամա լեռնաշղթան։
2026 թվականի դրությամբ Հատիսը ենթարկվում է մեծ փոփոխությունների՝ վերածվելով միջազգային նշանակության ուխտագնացության և զբոսաշրջային կենտրոնի։ Այժմ գագաթին տեղադրված է աշխարհի ամենաբարձր Հիսուս Քրիստոսի հուշարձանը։ «Գագիկ Ծառուկյան» հիմնադրամի նախաձեռնությամբ իրականացվող այս մեծամասշտաբ համալիրը ներառում է 33 մետր բարձրությամբ ալյումինե արձան՝ խորհրդանշելով Քրիստոսի երկրային կյանքի տարիները, որը տեղակայված է 44 մետր բարձրությամբ պատվանդանի վրա։ Կառույցի ընդհանուր բարձրությունը հասնում է 77 մետրի։
Հատիսի լանջերը նաև հնագիտական կարևոր նշանակություն ունեն։ Վերջին պեղումները բացահայտել են բրոնզե և երկաթե դարերի հնագույն ամրոցի մնացորդներ, ինչը վկայում է, որ լեռը հազարամյակներ շարունակ եղել է ռազմավարական դիտակետ։ Աբովյան քաղաքին և Կապուտան գյուղին մոտ լինելը այն դարձնում է տարածաշրջանի ամենահասանելի, բայց միևնույն ժամանակ՝ առեղծվածային բնական հուշարձաններից մեկը։
